Συνέντευξη στον ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ

«Σε ένα νέο γιατρό θα έλεγα πως δε γνωρίζω καμία καλύτερη επιστήμη από την ιατρική. Δεν είχα αποφασίσει να την ακολουθήσω, ναυπηγός ήθελα να γίνω και άλλαξα απόφαση την τελευταία στιγμή. Όμως χωρίς να θέλω να μειώσω τίποτα και κανέναν, χωρίς να υποτιμώ την αξία καμιάς επιστήμης, λέω κατηγορηματικά πως δεν γνωρίζω άλλη επιστήμη που να είναι ανώτερη από την ιατρική. Είναι η υπέρτατη ανθρωπιστική επιστήμη, φτάνει να γίνεται με γνώμονα τον άνθρωπο.  Αν ένα νέο παιδί θέλει να ακολουθήσει τον δρόμο της ιατρικής μόνο για βιοποριστικούς λόγους, πιστεύω πως θα απογοητευτεί και πιθανότητα δε θα καταφέρει αυτά που θα μπορούσε να πετύχει σε μια άλλη επιστήμη. Να κάνει λοιπόν αυτό που αγαπά. Αυτός είναι ο δρόμος της επιτυχίας».

Μόλις έχω καταγράψει τα τελευταία λόγια του Αντώνη Τσαγκάλη, ενός γιατρού που δε χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις στη Λάρισα. Έντονη προσωπικότητα, που δεν έχει μάθει να κρύβεται, πολλές φορές προκαλεί με τα όσα δηλώνει, αφού, προηγουμένως έχει κατορθώσει να «προκαλέσει» με τα αποτελέσματα της δουλειάς του. Ίσως αυτό να τον απαλλάσσει από περιττά άγχη. Ίσως πάλι να είναι ο χαρακτήρας του ανθρώπου αυτός που οδηγεί τα πράγματα. Ο ίδιος πάντως είναι απόλυτα κατασταλαγμένος: «Αν γυρνούσαμε το χρόνο πίσω πάλι γιατρός θα γινόμουν. Ότι και αν κάνει κάποιος στη ζωή του, αν είναι ταγμένος σε αυτό που κάνει και το αγαπάει δεν υπάρχει πιθανότητα να μην πετύχει. Όσα εμπόδια και αν βρεθούν στο δρόμο του θα τα καταφέρει τελικά. Δεν πιστεύω άλλωστε στην αποτυχία. Η αποτυχία είναι οι κακές μας επιλογές», μου δηλώνει απερίφραστα.

Τον συναντώ στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας, εκεί που ο ίδιος έχει επιστρέψει για να αναλάβει τη διεύθυνση της Γ Ορθοπεδικής Κλινικής. Αυτή είναι και η αφορμή της κουβέντας μας. Όχι η ανάληψη της διεύθυνσης μιας κλινικής, αλλά το όραμα που κρύβεται πίσω από την απόφαση αυτή. Του ζητώ να μου ξεδιπλώσει αυτό ακριβώς το όραμα και τον αφήνω να μιλήσει. Άλλωστε σαν αφηγητής είναι εξίσου καλός όσο και στην ειδικότητα του.

«Στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας προσπαθούμε να εφαρμόσουμε κάτι που παγκόσμια αποτελεί πλέον γεγονός: να υπάρχουν εξειδικευμένες ομάδες ιατρών σε συγκεκριμένα αντικείμενα, ούτως ώστε σε κάθε ειδικότητα να υπάρχουν οι αντίστοιχες υποειδικότητες, πιστοποιημένες από διεθνείς οργανισμούς, με στόχο την επιτυχή αποκατάσταση των όποιων προβλημάτων υγείας του ασθενούς. Εδώ στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας είμαστε ένα βήμα πιο μπροστά από ολόκληρη τη χώρα, καθώς αν συμβαίνει κάτι παρόμοιο στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη, αφορά μεμονωμένες περιπτώσεις γιατρών που έχουν λάβει τις συγκεκριμένες διεθνείς πιστοποιήσεις για τον εαυτό τους και όχι οργανωμένα ως κλινικές. Σε κάθε περίπτωση το μέλλον είναι αυτό.

Μιλάμε λοιπόν για τη Γ Ορθοπεδική Κλινική, η οποία αριθμεί μέχρι τώρα δέκα συναδέλφους γιατρούς και αναμένονται και άλλοι, και οι μισοί από αυτούς είναι ήδη πιστοποιημένοι σε πολύ εξειδικευμένα αντικείμενα της Ορθοπεδικής.

Η εξελιγμένη τεχνολογία που απευθύνεται σε όλους τους τομείς της ιατρικής είναι εκείνη που θα μας επιτρέψει με τη χρήση της να λύσουμε πολλά και πολύπλοκα ιατρικά προβλήματα, βοηθώντας ουσιαστικά τον ασθενή. 

Από τη στιγμή που εδώ διαθέτουμε και τις πιστοποιήσεις και την τεχνολογία αποφασίσαμε  να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που θα επιτρέψουν ασθενείς με συγκεκριμένα προβλήματα να μην χρειάζεται πλέον να ταξιδεύουν εκτός Θεσσαλίας, είτε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, είτε εκτός Ελλάδας όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα.

Τώρα είναι η ώρα να γίνει οργανωμένα στο σπίτι μας. Έχω προσφέρει τις υπηρεσίες μου σε ασθενείς του εξωτερικού, την ώρα που για τις ίδιες επεμβάσεις οι Θεσσαλοί ταξίδευαν εκτός Ελλάδας για τον ίδιο λόγο. Αυτή λοιπόν η διαπίστωση, αλλά πολύ περισσότερο η ανάγκη, ήταν που μας ώθησε εδώ στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας στο να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και εκμεταλλευόμενοι και τις γνώσεις άλλων συνεργατών μας, τη ζωτικότητα και την αντοχή των νεότερων σε ηλικία συναδέρφων, να αρχίσουμε κάποιες επεμβάσεις πάνω στο κομμάτι της επανορθωτικής χειρουργικής των άκρων ή τις αναθεωρήσεις –δηλαδή τις επεμβάσεις για δεύτερη, τρίτη ή πέμπτη φορά σε ένα ισχίο ή σε έναν ώμο-, τεχνικά πολύ δύσκολες και απαιτητικές επεμβάσεις.

Στο κομμάτι της σπονδυλικής στήλης, ένα αντικείμενο που υπηρετώ εδώ και είκοσι χρόνια, θα προχωρήσουμε σε ακόμα πιο δύσκολες και εξειδικευμένες επεμβάσεις, σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν σύνθετες καταστάσεις και που ήταν υψηλού κόστους και χωρίς να υπάρχει και το κατάλληλο ιατρικό προσωπικό για να τις υπηρετήσει. Εδώ στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας έχουμε καταφέρει με οικονομίες κλίμακας να επιτύχουμε τη μείωση του κόστους για τέτοιου είδους επεμβάσεις.

Ενώνουμε τις δυνάμεις μας και έτσι αυξάνεται η δυναμική της προσπάθειας. Κακά τα ψέματα από μόνος του κανένας, όσο καλός κι αν είναι, δεν μπορεί να πετύχει αυτά που μπορούν πολλοί μαζί», μου εξηγεί και συμπληρώνει:

«Η Γ Ορθοπεδική Κλινική του ΙΑΣΩ Θεσσαλίας θα ασχολείται με την επανορθωτική χειρουργική άκρων και σπονδυλικής στήλης, με τεχνικές ελάχιστης παρέμβασης, κλασσικές αλλά και ειδικές αρθροπλαστικές. Τεχνικά υπάρχει όλη η υποστήριξη από το ΙΑΣΩ και διαθέτουμε αυτή τη στιγμή ότι πιο σύγχρονο υπάρχει στον πλανήτη, καταφέρνοντας με τον τρόπο αυτό να εφαρμόσουμε όλες τις σύγχρονες τεχνικές».

Του ζητώ να μου πει γιατί επέλεξε το ΙΑΣΩ για να προχωρήσει στην υλοποίηση ενός τόσο σημαντικού οράματος.

«Η μεγάλη επανάσταση έγινε το 2010 από τότε δηλαδή που άρχισε να λειτουργεί το ΙΑΣΩ Θεσσαλίας και έτσι δεν υπήρχε καμία ανάγκη να πραγματοποιούμε και δύσκολα χειρουργεία εκτός Λάρισας. Το ΙΑΣΩ είναι ένας φιλόξενος χώρος. Όταν  ξεκίνησε το εγχείρημα, θυμάμαι τα πρώτα τέσσερα χειρουργεία, ξεκινώντας με κάποιες αρθροσκοπήσεις και έχει φτάσει σήμερα να γίνονται καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις, στο κρανίο ή πολύ μεγάλα χειρουργεία στη σπονδυλική στήλη. Βλέπω μέσα στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας τουλάχιστον το δεκαπλάσιο επιστημονικό προσωπικό σε μια διαδικασία συνεχούς εξέλιξης και πρωτοπορίας», μου λέει και συνεχίζει:

«Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής θα ήθελα όλα αυτά που κάνουμε σήμερα στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας να είχαν συμβεί δέκα χρόνια πριν. Εγώ ήμουν έτοιμος, αλλά δεν υπήρχαν οι κατάλληλες συνθήκες στη Λάρισα. Είχαμε συνηθίσει τον γιατρό να είναι μεγάλης ηλικίας για να μπορεί να προσφέρει κάποια πράγματα. Οφείλω λοιπόν να σας πω, ότι δεν είναι καθόλου έτσι τα πράγματα. Όλα τα παιδιά που έρχονται από το εξωτερικό, με γνώσεις και εμπειρίες, είναι εξαιρετικά. Έχουν λυμένα πολλά ψυχολογικά θέματα που αντιμετωπίζαμε εμείς νεότεροι και έχουν εκπαιδευτεί από πολύ καλούς γιατρούς. Φυσικά ποτέ δεν είναι αργά. Θα με πείραζε αν δεν έβλεπα την προοπτική. Πάντα στη ζωή μου βλέπω την επόμενη μέρα. Αυτό είναι που με ενδιαφέρει. Όσα έχουν συμβεί στο παρελθόν είναι για να γίνεσαι σοφότερος. Ο τόπος μας λοιπόν, -ο οποίος υπενθυμίζω πως έχει ένα εκατομμύριο πληθυσμό-, έχει μια τεράστια εμπορική και οικονομική δυναμική. Λόγω της δουλειάς μου και επειδή ταξιδεύω πάρα πολύ, βλέπω τι γίνεται στην υπόλοιπη Ελλάδα και τι γίνεται και στα Βαλκάνια. Ακόμα και τώρα που η χώρα μας έχει περάσει όλη αυτή την κρίση, βλέποντας τι γίνεται στις γύρω χώρες, καταλαβαίνεις πως είμαστε πάρα πολύ μπροστά. Αν ακολουθήσουμε λοιπόν τον σωστό δρόμο, πολύ σύντομα θα μπορέσουμε να είμαστε εκεί που πρέπει. Και αυτό θα είναι το κληροδότημα της δικής μας γενιάς προς τη νεότερη. Αυτός θα πρέπει να είναι και ο στόχος: να φτάσει το επιστημονικό κομμάτι εκεί που πρέπει. Μπορούμε να δώσουμε πολλά πράγματα στους γιατρούς που είναι στην ηλικία των 40 και έχουν μια προοπτική εικοσαετίας μπροστά τους».

Πώς λοιπόν θα ήθελε ο ίδιος να δει την εξέλιξη του οράματος αυτού;

«Σε μια τριετία θα ήθελα να δω τον κόσμο, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό να έρχεται με εμπιστοσύνη για να κάνει αυτού του είδους τις επεμβάσεις που σας περιέγραψα. Θα ήθελα να δω τους νέους γιατρούς να είναι αυτάρκεις και να επεκτείνουν το τμήμα, προχωρώντας όλο και πιο μπροστά με νέες τεχνικές.

Μέχρι σήμερα όλα περνάνε από τα χέρια ενός γιατρού. Από το να δει έναν ασθενή, μέχρι να αποφασίσει για τη θεραπεία του προβλήματος του. Αυτό είναι ένα τεράστιο λάθος που γίνεται. Η ομάδα πρέπει να είναι αυτή που θα αναλαμβάνει την εξέλιξη της πορείας ενός αρρώστου.

Οποιοδήποτε επάγγελμα κι αν εξετάσουμε, θα δούμε πως η έννοια της ατομικότητας και όχι της συλλογικότητας έχει κυριαρχήσει και αυτό είναι κάτι που έρχεται από το παρελθόν. Ο Έλληνας έχει μάθει να γίνεται ιδιοκτήτης ενός μικρού μαγαζιού και να μη σκέφτεται πώς μπορεί να επεκταθεί μέσω της συνεργασίας. Κάπως έτσι είχαν εκπαιδευτεί και οι γιατροί από τους «Θεούς» καθηγητές και χειρουργούς, που «γύρω από αυτό τον πλάτανο δεν φύτρωνε κανένα φυτό». Έτσι η ιατρική έμεινε στάσιμη για  χρόνια, με λαμπρές εξαιρέσεις φυσικά», μου εξηγεί και του ζητώ να βάλει μέσα στο πλαίσιο της αναφοράς του και την πόλη της Λάρισας.

«Η Λάρισα αποτελεί αυτή τη στιγμή ένα ιατρικό σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη Θεσσαλία. Εγώ προσωπικά βλέπω αυτή τη στιγμή ασθενείς από Λαμία μέχρι Κομοτηνή. Άρα λοιπόν υπάρχει η δυνατότητα μέσω του έργου μας και της προβολής του να φέρουμε κόσμο στη Λάρισα από παντού. Δεν πάμε να υποκαταστήσουμε την ιατρική σε όλα της τα επίπεδα αλλά μπορούμε να προσφέρουμε πολύ υψηλές υπηρεσίες σε εξειδικευμένα πεδία».

Γίνονται όμως όλα τα παραπάνω χωρίς καλούς γιατρούς; Και ποιος είναι τελικά ο «καλός γιατρός»;

«Ο καλός γιατρός είναι αυτός που ξέρει καλά ιατρική. Δηλαδή αυτός που βλέπει τον άνθρωπο ολιστικά και μπορεί να ταξινομήσει στο μυαλό του με τι θα πρέπει να ασχοληθεί στον ασθενή. Αν βλέπεις τα πάντα μέσα από την δική σου ειδικότητα υπάρχει κίνδυνος να κάνεις λάθος. Επιπλέον, πολύ καλός χειρουργός είναι αυτός που γνωρίζει ποιον δεν πρέπει να χειρουργήσει. Και φυσικά αυτό που είναι απαραίτητο είναι η σκληρή δουλειά».

Σε μια εποχή που ο θάνατος έχει εισβάλλει ορμητικά μέσα σε χιλιάδες σπίτια λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, τον ρωτάω αν ο ίδιος φοβάται τον θάνατο και ποια η συμβουλή του για τους εμβολιασμούς.

«Δε νομίζω πως υπάρχει ανθρώπινο ον που να μην φοβάται τον θάνατο. Θεωρώ πως αν ο θάνατος επέλθει σε μια ηλικία που έχεις ήδη προσφέρει κάποια πράγματα και έχεις ολοκληρώσει ένα έργο τότε ίσως είναι πιο διαχειρίσιμη η συνθήκη. Στεναχωριέμαι πολύ για τους ανθρώπους που πεθαίνουν νωρίς, χωρίς να έχουν καταφέρει να προσφέρουν αυτό που θα μπορούσαν. Αυτό όμως που δίνει αξία στη ζωή είναι το πόσο «εύθραυστη» είναι τελικά αλλά και το «ανεκπλήρωτο».

Τα εμβόλια ήταν η μεγαλύτερη ανακάλυψη του ανθρώπου. Αυτά που εξασφάλισαν την επιβίωση. Στηρίζονται στους βιολογικούς μηχανισμούς του ανθρώπου. Δεν είναι «χημικές παρεμβάσεις». Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η ανθρωπότητα προχώρησε μπροστά με θυσίες. Αγνοούμε πολλά πράγματα ακόμα για τον κορωνοϊό. Όταν σου κάνουν τα παιδικά εμβόλια δεν το αποφασίζεις εσύ. Αλλά τα κάνεις. Και μου φαίνεται οξύμωρο το γεγονός να έχεις κάνει τα εμβόλια της παιδικής ηλικίας, να έχεις προστατευτεί από τόσες πολλές ασθένειες και τώρα ξαφνικά να ανακαλύπτεις πρόβλημα. Κατανοώ τις αντιδράσεις αλλά δεν τις ασπάζομαι. Και αν και γνωρίζω πως κινδυνεύω να κατηγορηθώ γι’ αυτό, ωστόσο θα σας πω ότι πολλές από τις αντιδράσεις τις θεωρώ τουλάχιστον υπερβολικές».

Το διαβάσαμε ΕΔΩ